این شعر، یکی از زیباترین اشعار فارسی در قالب «مستزاد» است.
سراینده آن معلوم نیست و چون شعری قدیمی است، به اشخاص مختلف نسبت داده شده است:
دیشب غم دل به دل بگفتم بنهفت.
افشا کردم.
چون صبح دمید دیگری هم میگفت.
حاشا کردم.
من بودم و دل، راز مرا فاش که کرد؟
ای وای به من.
دیگر غم دل به دل نمی باید گفت.
بیجا کردم.
عشق، تفکر و فکر و غصه را برطرف میکند. بهترین راهنما است چون شادی را به ارمغان می آورد. بهشت عاشقان ، وصال معشوق جهان است:
عشق را دانش و رایی نیست
بهتر از عشق، رهنمایی نیست
طلب وصل و عشق ورزیدن
کار هر مفلس گدایی نیست
نام جنّت مبر که عاشق را
خوشتر از کوی دوست، جایی نیست
عبید زاکانی
( جنّت: بهشت )
( کوی دوست: خانه معشوق)
دوره هایی در جهان آمده، و خواهد آمد، که همه انسانها از خود می پرسند:
آیا بازماندگان به مردگان رشک خواهند برد؟
آیا سهم زنده ها از خنده، حذف می شود و همه، در هر رده ای ، اشک خواهند برد؟
آیا همه به افکار خودشان(که قوی بودند و پر تبلیغات) می خندند و زبانهایشان به جای اعتماد به نفس کاذب و رجز خوانی ، کشک خواهند برد؟
ای دوست ، مراقب باشیم که در آن روزهای داغ، همه انسانها ، به جای آب خنک، در کویری مشک خواهند برد
وقتی کسی گرفتار می شود ، به هر چیزی پناه می برد. باید مراقب اطرافیان اهریمنی و نادان، بود تا مصلحت و راه درست زندگی ، مشخص شود:
خیره نوشت، آنچه نوشت اهرمن
پاره کن این دفتر و طومار را
هیچ خردمند نپرسد ز مست
مصلحتِ مردمِ هشیار را
روح گرفتار و به فکر فرار
فکر، همین است گرفتار را
پروین
برای رسیدن به یار جهانی، باید مانند موسی در کوه طور، کفش ها را و هر چه مربوط به ایگو( نفس ، ضمیر ) هست را درآورد. آن وصال، خلأ است که فقط یار در آن وجود دارد:
عشق را اندر دو عالم، هیچ پذرفتار نیست
چون گذشتی از دو عالم ، هیچ کس را یار نیست
هر دو عالم چیست؟ رو، نعلین بیرون کن ز پای
تا رسی آنجا که آنجا نام و نور و نار نیست
عطار
( پذرفتار: پذیرفتار )
( اندر: در )
( نعلین: دو کفش)
این مغز فعلی؛ محصول هزاران سال تلاش:
طبق دانش سنّتی، زمین مسطح، ثابت و مرکز عالم بود. خورشید و همه اجرام نورانی که شبها در آسمان می درخشیدند ، همه از توابع و مضافات زمین بودند و به دور زمین می چرخیدند.
برای وجود باران، برف، رعد، باد، زلزله ، آتشفشان ، جزر و مد دریا و.... هیچ علت طبیعی وجود نداشت.
عالم هستی از چهار عنصر ( آب و خاک و باد و آتش ) درست شده بود.
طبع بشر، دماوی یا سوداوی یا صفراوی و یا بلغمی بود.
دل ( قلب ) مرکز تفکر و اراده و عواطف بود.
مغز، نقش قابل احترامی نداشت ، همانطوری که این روزها آپاندیس ندارد.
امراض، مخصوصاً امراضی که کشتار دسته جمعی می کردند ، مانند طاعون و وبا و آبله ، معلول بدکاری زمانه یا گاهی اوقات ناشی از بدخواهی اجنّه بود.
چند هزار سال ، اینها علم معتبر جهان بود، پس باید کشورهای جهان فعلی، خودشان را « به اوج رسیده » ندانند ، چون همین حالا، بسیاری مسائل است که برخی می دانند ولی جهان فعلی و کشورهای آن، نمی دانند
امید، ریشه کن شد، در این جهان فانی
بیا تو باوفایی و قدرِ عشق،
دانی
جهان ندارد آرام، بخند تا
بخندیم
برقص تا برقصیم و شادمان بمانی
حیات ما صفا شد و غصّه ای نباشد
منم که می توانم، تویی که می توانی
...
قسمتی از غزل در صفحه ۲۵۶ ، از کتاب عمق بیکران
پدید آورنده: دکتر محمدمهدی بخارائی
« شادی ام می آید، به هر قیمتی به یاریِ یاورانم »
شاد باشیم
حتی نسیم عشق، مستی جاودانه را می آورد.
رقص ما با شراب عشق، شادی عارفانه ای را برای ما به ارمغان می آورد.
هر که زان باد، جرعه ای بچشد
لافِ مستی جاودانه زند
با حریفی سه چار ، کز مستی
بال زرین بر آشیانه زند
با مُغان، باده مُغانه خوریم
تا به کِی غصه زمانه خوریم؟
عبید زاکانی
( مُغ: موبد زرتشتی. منظور از این لغت در اشعار، عارف واصل است )
نسبم شمال ، از دختری می سراید که از شدت سرما، ناله می کند.
البته در گرمای فعلی، باید گفت: شدت گرما
این اتاق ما شده چون زمهریر
باد می آید ز هر سو چون صفیر
من ز سرما می زنم امشب نفیر
می دوم از میسره بر میمنه
آخ عجب سرماست امشب ای ننه
( میسره و میمنه، عربی هستند و به معنی راست و چپ هستند)
